Sıkça Sorulan Sorular

Başta Metan (CH4)  ve  Etan (C4H6)  olmak üzere çeşitli karbonhidratlardan oluşan, yanıcı  renksiz, kokusuz havadan hafif bir gazdır.

Organik maddelerin yeryüzünün alt katmanlarında milyonlarca yıl süren doğal dönüşümü  sonucunda oluşur. Kaynağından çıkarıldığı haliyle, herhangi bir işlemden geçirilmeksizin  kullanılabilmektedir.

Bilinen doğalgaz rezervlerinin petrol rezervlerine eşdeğer olduğu bilinmektedir. Ancak petrol  tüketimi daha fazla olduğu için doğalgaz rezervlerinin petrol rezervlerine göre iki kat daha  fazla dayanacağı tahmin edilmektedir. Doğalgaz rezervlerinin ömrü bilinen kaynaklarla 70 yıl  civarında tahmin edilmektedir.

M.Ö. 50'de Roma'da Uesta Tapınağındaki aşk tanrıçası heykelinin doğalgazdan elde edilen  sürekli alev ile aydınlatıldığı bilinmektedir. M.S. 150'de Çin Sichan'da tuzun çökertilmesi işleminde, yakıt olarak kullanılmak için yer altı rezervarlarından sızan  doğalgazın bambu borularla taşındığı kayıtlara geçmiştir. Marco Polo gezileri sırasında Bakü'deki Zoroastrian ateş tapınağında yüzyıllardan beri yanmakta olan doğalgaz alevlerini tespit etmiştir. Avrupa'da 1659 yılında İngiltere'de bulunan doğalgaz 1790 yılında yaygın  kullanıma girerek, sokakların ve evlerin aydınlatılmasında büyük ölçüde yararlanılmıştır. 1920 yılından itibaren boru hattı taşmacılığı yöntemlerinin uygulamaya konulmasıyla hızla artan doğalgaz kullanımı, özellikle 2. Dünya Savaşı'ndan sonra sürekli olarak gelişmiştir.

Tabii halde kokusuz olan doğalgaza, kullanıcının herhangi bir gaz  kaçağını kolaylıkla fark edebilmesi için koku verici bir  madde eklenir. Eskişehir  altyapı boru şebekesinin başlangıcında (Zincirlikuyu İstasyonu) doğalgaza, çürük sarımsak kokusu veren THT (Tetra Hidro Theofen) maddesi katılarak kokulandırma sağlanmaktadır.

Doğalgaz CO (Karbon monoksit) içermediğinden zehirleyici değildir. Doğalgazın, diğer  yakacaklar gibi yanma sonucu  CO (Karbon monoksit) oluşur, zehirlenmeler karbon monoksite bağlıdır. CO kandaki oksijen ile yer değiştirerek kanın vücudun muhtelif yerlerine  oksijen taşımasını önleyerek zehirlenmeye sebep olur. Dolayısıyla bacalar büyük önem  arzeder. Kurallarına göre doğru kullanıldığı sürece doğalgaz en emniyetli yakıttır.

Doğalgazın yanabilmesi için hava ile %5-15 arasında karışım yapması gerekir. Karışım oranı bu aralığın altında ya da üstünde olursa doğalgaz yanmaz. En iyi yanma karışımı %9 doğalgaz ve %91 havadır.

Doğalgaz, verilen yakma havası ile kolayca birleşerek tam yanma sağlar, dolayısıyla dışarıya atılan ısıtılmış ancak yanma işlemine karışmamış hava miktarı daha azdır. Bacadan atılan  enerji daha az olduğundan, doğalgaz daha verimli bir yakıttır. Katı ve sıvı yakıtlarda ise  karbon monoksit çıkışı nedeniyle eksik yanma söz konusudur.

Doğalgazın tutuşma sıcaklığı 65000C'dir. Alev rengine bakarak yanmanın tam veya eksik  olduğu belirlenebilir.

Mavi Alev rengi................................................Tam yanmayı,
Portakal Alev rengi............................................Eksik  yanmayı (CO2azlığı, CO Oluşumunu ) 
Sarı Alev rengi...................................................Isıtıcının hiç yakılmamasını ifade eder.

Doğru kullanıldığı sürece doğalgaz tehlikeli değildir. ESGAZ A.Şdoğalgazın müşterilerine  güvenli bir şekilde ulaştırılması ve kullandırılması ile ilgili her türlü tedbiri almaktadır.

Doğalgaz temiz bir gazdır. Tam yandığında kül, karbon monoksit (CO) ve kükürt bileşenleri oluşturmaz  ve çevrede asit yağmuruna  sebep olmaz. Yalnızca karbondioksit ve su buharı  meydana gelir. Bunun yanında azot oksit emisyonu (NOX ) diğer yakıtlara kıyasla çok daha azdır.

Doğalgaz konutlarda başlıca;

  • Isıtma ve Soğutma,
  • Sıcak su elde etme,
  • Pişirme amaçlı kullanılır.

Merkezi ısıtma sistemi olan binalarda sıcak su ve pişirme amacıyla dairelere kolon hattı ile doğalgaz verilebilir. Bireysel kullanımda ise şu seçenekler söz konusu olabilir.

  • Sadece ısınma amacıyla (Doğalgaz sobası, Kat kaloriferi)
    • Isınma ve Sıcak su amacıyla (Kombi, Boylerli kat kaloriferi, Kat kaloriferi + şofben)

Küçük sanayi, atölye ve fırınlarda üretim amaçlı kullanılır. Demir-çelik, çimento, kimya  sanayiinde, cam ve kiremit imalatında da yaralanılan doğalgaz, tekstil sektörü için de önemli bir enerji kaynağıdır. Türkiye'nin elektrik ihtiyacının küçümsenmeyecek bir kısmı doğalgazla çalışan santrallerde üretilmektedir. (kojenarasyon)

Kısacası doğalgazdan elektrik üretimidir; Bileşik ısı ve güç üretimi anlamında kullanılmaktadır. Tek bir sistemden elektrik ve ısı (doymuş buhar ve/veya sıcak su) elde edilebilmektedir. Kullanılan doğalgaz türbünü ile elektrik enerjisi üretilirken, egzost gazının  enerjisiyle ikincil bir devrede buhar ya da sıcak su üretilmektedir. Klasik sistemlerde verim  % 35-45 arasında iken kojenarasyon sisteminin toplam verimi % 80-90'dır.

Eskişehirliler tarafından 1996 yılından beri en temiz ve konforlu yakıt olarak doğalgaz; bu süre içinde aynı zamanda "En ekonomik yakıt"olma özelliğini de korumuştur. Dışa bağımlı  bir yakıt olan doğalgazın hemen hemen tümü yurtdışından ithal edilmektedir. Bu bakımdan  uluslararası enerji politikalarından ve dolar kurundaki yükselişlerden çok çabuk etkilenme  özelliğine rağmen; ülkemizde kullanılan yakıt diğer yakıt türleri ile mukayese edildiğinde, son   derece ucuz bir yakıt olduğu görülmektedir. Türkiye'de doğalgazın fiyatı Başbakanlığa bağlı olarak çalışan EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu) tarafından tespit edilmektedir. BOTAŞ'tan Dolarla aldığı doğalgazı Yeni Türk  Lirası ile satan ESGAZ A.Ş; doğalgaz fiyatını olabilecek en alt seviyede tutmaya özen göstermektedir.

Bilindiği gibi doğal gaz fatura okumaları her ayın 20sinde yapılmaktadır. Faturalandırma işlemi, 10 günlük tüketim bir önceki aya ait belirlenen birim fiyatından, 20 günlük tüketimde o aya ait belirlenen birim fiyatından hesaplanır. Hesaplamalarımız aritmetik ortalama ile yapıldığından dolayı, Kurumumuzun herhangi bir karı veya zararı olmamaktadır. Ayrıca fiyatlarımız EPDK tarafından düzenli olarak denetlenmektedir, vatandaşımızı mağdur etmemek adına fiyatlandırmada tüm hassasiyet kurumumuz tarafından gösterilmektedir.

Doğalgaz sıvılaştırılarak tanklarda, gaz halinde basınçlı çelik depolarda veya yer altındaki  tabii boşluklar ve süngerimsi tabakalarda basınç altında depolanır.

  • Yeraltı su gölleri ve dereleri: Doğalgaz basınçla buralara zerk edilerek, suyun yeryüzüne  çıkarılması sağlanır. Öncesinde, yeraltı gölünün gazın sıkıştırma basıncına dayanıklı kil tabakasıyla çevrili olması gerekir.
  • Yeraltı kaya tuzu yatakları: Önce su zerk edilerek tuzun çözünürlüğü sağlanarak yeryüzüne  çıkarılması sağlanır. Oluşan boşluğa doğalgaz basınç altında depolanır.
  • Yeraltında yapay boşluklar: Bu tip boşluklar kayalık bölgeler (granit, syanit, mika, kireç taşı, tebeşir, dolomit gibi maddelerden oluşan yer katmanlarında) madencilik teknikleriyle yapay  olarak açılır. Pahalı bir teknik olduğundan diğer doğalgaz olanaklarının sınırlı olduğu  yerlerde kullanılır. Gaz için sızdırmazlık sağlanması maliyeti artırıcı bir unsur olduğundan  genelde sıvı yakıtlar için tercih edilir.
  • Terk edilmiş madenler: İşlevini tamamlamış maden yatakları izolasyon yapılarak  sızdırmazlık sağlandığı taktirde kullanılabilirler.
    • İşlevi bitmiş doğalgaz ve petrol yatakları: Doğalgaz için en uygun, tercih edilen ve en ekonomik yeraltı depolama şeklidir. Bazı durumlarda henüz işlevini bitirmemiş petrol ve gaz  yatakları bile bir yandan üretim yapılırken dışarıdan doğalgaz verilerek depo görevini  sürdürebilir.

LPG sıvılaştırılmış petrol gazıdır (propan, bütan gibi), LNG ise sıvılaştırılmış doğalgazdır. Doğalgaz atmosferik şartlarda - 1640C' nin altında soğutulduğu zaman sıvılaşmakta ve hacmi 600 kere küçülmektedir. Sıvılaştırılan doğalgaz özel tanklarda depolanabilir ve taşınabilir. Ülkemize ithal edilen doğalgazın %33'ü LNG olarak gelmektedir. (Cezayir, Nijerya gibi)

Doğalgazın tercih edilmesinin pek çok nedeni vardır.

  • Doğalgaz her an kullanıma hazırdır,
  • Doğalgaz ekonomiktir, zaman ve işgücü tasarrufu sağlar,
  • Doğalgaz çevre dostudur, kalıcı atıklar bırakmadan yanar,
  • Doğalgazlı cihazlarda ısı transferi (geçişi) kısa sürede olur,
  • Doğalgazlı cihazlarda sıcaklık kontrolü çok hassas olarak yapılır, konfor ve enerji tasarrufu sağlar,
  • Stok yapma, önceden sipariş verme gerektirmez. Doğalgaz birincil enerji olarak borular ile  taşıma kayıpları, nakliye termin yeri olmadan, ulaşım yollarını meşgul etmeden ve trafik oluşturmadan kullanıcıya gelir.
  • Doğalgaz uzun süreli bir enerji kaynağıdır. Büyük rezervlerden, on yıllar ötesine kadar uzanan ya al ya öde anlaşmalarıyla emniyete alınmıştır.
  • Doğalgaz depolama yeri gerektirmez, böylece binalarda boş alanlar elde edilir.
  • Doğalgaz  kullanıldıktan sonra ödenir, önceden  ödeme gerektirmez.
    • Modern doğalgaz cihazları her türlü ihtiyaca karşılık verir, istenildiği şekilde yerleştirilebilir.

Hava gazının diğer adları şehir gazı veya  taş kömürü gazıdır. Doğalgazdan farklı bir gazdır. Yanıcı özellikte, havadan hafif ve zehirli bir gaz olan hava gazını tanımlamadan önce kok gazı ve su gazından bahsetmek gerekir. Kok (kokhane) gazı; taş kömürünün yanma odalarında  gazının alınması ile elde edilir. Elde edilen gazın kullanılabilmesi için temizlenmesi gerekir. Bu arada gazı alınmış taş kömürü kok kömürü olur. Kor halindeki kok kömürünün üzerinden su buharı geçirildiği zaman su gazı elde edilir. İşlem sırasında 110000C civarında ısıtılan su  buharı, oksijen ve hidrojene ayrışır. Oksijen karbonla birleşerek yanıcı ve zehirli karbon monoksit (CO) ile zehirsiz karbondioksit (CO4 ) gazını oluşturur. Ayrıca Hava gazı, fuel-oil'in 160000C sıcaklıkta yanma odalarında parçalanarak elde edilir, burada safsızlık olarak  katran, naftalin ve kükürt elde edilir.

  • Uzun zaman dilimi içinde aynı yakıt kalitesi elde edilebilir.
  • Gaz oluşundan  dolayı hava ile çok iyi karıştığından yanma verimi yüksektir.
  • Ön yakıt hazırlama masrafı yoktur. Zaman da kısadır. Böylece daha küçük kazanlar kullanılarak 
  • Verimli bir yakıt olması sebebiyle hem ekonomiktir hem de enerji tasarrufu  sağlar.
  • Doğalgazlı sistemlerde yanma hassas olarak kontrol edilebildiği için yakıt kaybı çok azdır.
  • Merkezi sistemlerde, alev boyu fuel-oil ve kömüre  göre daha kısadır,  yanmayı tamamlamak için gereken zaman da kısadır. Böylece daha küçük kazanlar kullanılarak   maliyet azalır, yerden tasarruf edilir.
  • Verimli bir yakıt olması sebebiyle hem ekonomiktir hem de enerji tasarrufu  sağlar,
  • Katı ve sıvı yakıtlar yanma ürünü olarak kükürt içerdiğinden, baca gazlarının suyun  yoğunlaşma noktasına kadar soğutulması ve böylece suyun gizli ısısından faydalanılması imkanı yoktur. Yoğuşmalı doğalgaz cihazlarında baca sıcaklığı 56000C'ye kadar indirilerek faydalanılır.
  • Doğalgaz tesisatı ve cihazları düşük basınçla çalıştığı için LPG tüpleri gibi patlama tehlikesi ve basınçlı parça tesiri yoktur.
  • Doğalgazda yanma için hava gereksinimi en azdır. 1 m3doğalgazın yanması için 10m3 havaya ihtiyaç varken, aynı oranda kömürde 20 m3, fuel-oilde 30m3'tür.
  • Kurum, is gibi atık ürünleri olmadığı için ısı transfer yüzeyleri temiz kalır.
  • Tesis çok az bakım ve denetleme gerektirir.
  • Temiz olması ve içerisinde kükürt bulunmamasından dolayı birçok sanayi sektöründe doğrudan kullanılabilmesi, hem sistem veriminin hem de ürün kalitesinin artmasını sağlar.
  • Ayrıca boru hatlarıyla kullanıcıya kadar iletildiği için yakıtın taşıması için gerekli enerjinin  tamamından tasarruf edilir ve kara yollarında taşıyıcı araç yükünü azaltır.

Sistem seçiminde ESGAZ A.Ş'den yetki almış firma teknik elemanlarının önerilerinin  alınmasında yarar vardır. Genel olarak; Tek merkezden ısıtılan büyük sitelerde ve ısı kayıplarının fazla olduğu durumlarda sıcak suyu taşımak yerine gazı taşıyarak bina altına yerleştirilecek bir doğalgaz kazanı ile ısıtma tercih edilebilir. Merkezi ısıtma kullanılan apartmanlarda, tesisat ile ilgili giderilemeyecek bir sorun yoksa apartman altındaki kazan doğalgaz kazanı ile değiştirilebilir. Aksi halde bireysel ısınma sistemleri önerilir. 3-4 daireli binalarda, dubleks ve tripleks evlerde bireysel ısıtma sistemleri  önerilir.